Medische hulp

Medicijnen

Zijn er medicijnen?

Helaas bestaan er (nog) geen medicijnen die eczeem kunnen genezen. Er zijn een aantal soorten medicijnen die de klachten kunnen vóórkomen of verminderen:

* hormoonzalven;

* antihistaminica;

* immuunmodulatoren;

* probiotica.

Hieronder vind je meer informatie over deze soorten.

Hormoonzalven zijn er om de ergste symptomen te kunnen bestrijden. Zie het hoofdstuk “hormoonzalven” bij Eczeem.

Daarnaast kan je overwegen je kind antihistaminica te geven. Hiermee wordt het vrijmaken van histaminica beperkt/tegengegaan, waardoor je minder last hebt van jeuk.

Omdat een aantal van deze medicijnen als (lichte) bijwerking een versuffend effect hebben, wordt het vaak ’s avonds gegeven. Hierdoor kunnen kinderen ook vaak beter slapen.

Antihistaminica werken niet altijd. Soms duurt het dagen of zelfs weken voordat een medicijn aanslaat, soms heeft het geen of beperkt effect. Eventueel kan dan (altijd in overleg met arts!) een ander merk geprobeerd worden. Antihistaminica mag niet gegeven mogen worden voordat een kind 1 jaar is. Dit in verband met een mogelijke relatie met wiegendood. In ernstige gevallen kan een arts eventueel besluiten een uitzondering te maken.

Er zijn 2 soorten antihistaminica, een soort die ook versuffend werkt en een die niet versuffend werkt. Onlangs is er een enorme discussie geweest over het effect van antihistaminica. Uit onderzoek zou namelijk blijken dat alleen de versuffende werking van de antihistaminica effect zou hebben op jeuk, en niet de antihistaminica werking. Toch worden ze veel voorgeschreven en lijken ze bij sommigen goed te werken, zeker als allergieën aangetoond zijn.

Versuffend: Fenistil, Polaramine, Zaditen (Ketotifen), Phenergan, Atarax, Tavegil e.a.

Niet versuffend: Zyrtec (Xyzal), Mizolen/Mistalin, Aerius (voorheen Claritine), Hismanal e.a.

Veel gebruikte antihistaminica zijn Zyrtec, Fenistil of Aerius. Van sommige antihistaminica is recent bewezen dat het geven ervan op jonge leeftijd kan bijdragen aan het voorkomen van astma op oudere leeftijd (o.a. Zaditen).

Antihistaminica zijn niet gewennend (dwz minder effect na lang gebruik, wel wen je aan het eventueel sederende effect) en niet verslavend (itt Prednisolon bijvoorbeeld).

Allergisch voor medicijnen?

Mocht je kind allergisch reageren op medicijnen, is dat meestal vanwege de smaakstoffen die er in zitten.

Je kan je arts/apotheker dan vragen of ze de medicijnen “magistraal” willen bereiden: men gebruikt dan (volwassen) tabletten, die men verpulvert, op maat in een capsule afvult die jij dan in een lepeltje met water kan oplossen en zo kan geven. Op deze manier krijgt je kindje alleen de pure stoffen binnen.

Dit is overigens vaak zeer aan te bevelen bij antibiotica! Veel kinderen worden zoniet nog zieker van de antibiotica vanwege de allergische reacties op alle andere toegevoegde stoffen.

Ontwikkelingen nieuwe medicijnen

In de behandeling van eczeem wordt veelal gebruik gemaakt van hormoonzalven, de corticosteroïden. Sinds veertig jaar is dat de standaardbehandeling. De afgelopen jaren zet zich een ontwikkeling in waarbij met andere middelen het immuunsysteem wordt beïnvloed, de “immuunmodulatoren”.

Het bekendste voorbeeld van een behandeling met immuunmodulatoren is de behandeling met ciclosporine, bekend onder de merknaam Neoral van de fabrikant Novartis. Ciclosporine is een middel dat een gedeelte van de afweer onderdrukt. Het wordt ingenomen in capsules en met name gebruikt om afstotingsverschijnselen na transplantaties te voorkomen. In een lagere dosis blijkt het ook zeer effectief tegen eczeem en psoriasis. De therapie moet plaatsvinden onder strikte controle omdat het middel bijwerkingen kan hebben, onder andere veranderingen in de lever- en nierfunctie. Kortom, het middel heeft voor- en nadelen die een ieder met zijn arts zal moeten overwegen alvorens over te gaan tot het gebruik ervan. Maar het kan een uitkomst zin als andere middelen niet meer werken.

Men heeft in studies gekeken of ciclosporine ook in een zalf werkzaam zou kunnen zijn. Het werkte niet omdat de moleculen te groot bleken om door de huid heen te dringen. Bij jonge kinderen wordt dit niet toegepast vanwege de bijwerkingen.

Algemene informatie over Topicale Immuunmodulatoren

Sinds 2003 zijn er nieuwe zalven zonder corticosteroïden (hormonen) op de markt, die een langverwachte welkome aanvulling vormen voor de behandeling van mensen met (ernstig) constitutioneel eczeem. In diverse landen om ons heen worden deze producten al langere tijd verkocht, sinds kort zijn ze ook vrijgegeven voor Nederland.

Alle hieronder genoemde medicijnen genezen niet het eczeem, ze onderdrukken het eczeem. Vaak komt het eczeem na het stoppen met behandelen weer terug. Probeer altijd te zoeken naar mogelijke oorzaken, prikkels die het eczeem opwekken of verergeren. Zeker bij kinderen kunnen er vaak oorzaken gevonden –en weggenomen – worden (vaak voedselallergie). Het verdient aanbeveling om altijd goed uit te zoeken of er oorzaken gevonden kunnen worden. Lukt dat niet, of bereik je onvoldoende resultaat, dan zijn er gelukkig onderstaande medicijnen om het eczeem te onderdrukken en daarmee de kwaliteit van leven te verbeteren.

Als hormoonzalven niet volstaan, zijn Protopic en Elidel.
Protopic® en Elidel® behoren tot de nieuwe klasse van de zogenaamde topicale immuunmodulatoren (TIM). Ze hebben niet de nadelen van de hormoonzalven zoals het dunner worden van de huid doordat ze veel specifieker werken. Daardoor zijn ze ook op gevoeliger plaatsen, bijvoorbeeld het gezicht en de hals/nek, heel goed toepasbaar. TIM’s kunnen gebruikt worden vanaf de leeftijd van 2 jaar. Bij atopische dermatitis veroorzaakt het te sterk reageren van het afweersysteem van de huid huidontsteking (jeuk, roodheid, droogheid). TIM’s wijzigen de abnormale afweerreactie en nemen de huidontsteking en de jeuk weg.

Bijsluiters en bijwerkingen
Nu er na zoveel jaren eindelijk nieuwe middelen beschikbaar zijn gekomen voor de behandeling van constitutioneel eczeem, zijn de verwachtingen hoog gespannen. Deze verwachtingen worden door deze middelen niet altijd waargemaakt en de ervaringen verschillen van individu tot individu.
Beide middelen staan er bekend om dat ze een branderig gevoel kunnen geven en zelfs jeuk. Ongeveer de helft van de gebruikers krijgt in meer of mindere mate wel last van een branderig gevoel, maar meestel trekt dit binnen een korte tijd weer weg. Zo ongeveer 5-10% van de mensen krijgt deze bijwerking in die mate dat ze moeten stoppen met het middel. Ook bekend is de bijwerking dat de middelen in combinatie met alcohol een warm en blozend gezicht kunnen geven.
De bijsluiters kunt u vinden op de vmce site: www.vmce.nl.
Bij gebruik van TIM’s moet je overigens wel oppassen met:
– sterk zonlicht (of zonnebanken);
– vaccinaties (zie bijsluiters);
– gebruik bij geïnfecteerde wondjes.
Uit ervaring weten we inmiddels dat het bij veel mensen werkt, maar er blijft een kleine groep dit ook hierop niet goed reageert. In de meeste gevallen zullen deze zalven intermitterend naast hormoonzalven gebruikt worden.

Recept-plichtig
Of je Protopic® of Elidel® nou wel of niet vergoed krijgt, en of je Elidel® of Protopic® in Nederland koopt of in een ander land, je hebt altijd een recept van een arts nodig!

Hoewel hormonen bijwerkingen kunnen hebben (groeivertraging alleen in extreme gevallen met hoge klassen, groot oppervlak, gedurtende lange tijd, dat is geen “gewone” bijwerking), zijn het wel “lichaamseigen” hormonen, waarvan we precies weten hoe het werkt en wat ze doen. Van Elidel en Protopic weten we dat nog niet helemaal. Vandaar enig voorbehoud.

Hormoonvrij is niet hetzelfde als “bijwerkingen- en risicovrij”.

Hoewel de vervolgrecepten mogen worden uitgeschreven door de huisarts is het verstandig (ook) onder controle te blijven van de dermatoloog.

Tot slot: Hormoonzalven blijven vandaag de dag nog steeds het eerst aangewezen middel als eczeem behandeld dient te worden. Zalven als Elidel of Protopic dienen op advies van dermatoloog voorgeschreven te worden en in principe alleen als hormoonzalven (klasse 1 en 2) geprobeerd zijn en onvoldoende resultaat gaven.

Probiotica

De Darmflora

Elk mens heeft in zijn darmen een groot aantal bacteriën. Zonder deze bacteriën is een gezond leven onmogelijk, want deze bacteriën helpen het voedsel te verteren zodat de voedingsstoffen kunnen worden opgenomen in ons lichaam. Een recente schatting van het aantal bacteriën dat de darm huisvest komt op een 400-tal soorten, die alle verantwoordelijk zijn voor specifieke processen die in de darm plaatsvinden. Al deze bacteriën samen noemen we ook wel ‘darmflora’.

Na de geboorte bouwt een kind deze darmflora op. Dit gebeurt veelal door contact met de moeder via de borstvoeding en door het constante geknuffel met familie en andere bezoekers. In deze darmflora treffen we ook zogenaamde melkzuurbacteriën aan. Ze komen via voedsel ons lichaam binnen en omdat ze zelf melkzuur produceren, zijn ze bestand tegen het maagzuur. In de loop van de tijd bedekken deze bacteriën de darmwand.

De bacteriën in onze darmen hebben een aantal belangrijke functies:

– verteren van voedsel;

– bevorderen de opname van mineralen, met name calcium;

– beschermen van de darmwand tegen ’slechte’ micro-organismen;

– bevorderen van de immuunrespons;

– produceren van vitamines;

– verbeterde van de stoelgang;

– afbreken van lactose, van belang bij lactose-intolerantie.

Er is aangetoond dat bij allergische kinderen de darmen wat meer doorlaatbaar zijn. Hierdoor kunnen grotere stukken eiwit in de bloedbaan komen die vervolgens allergische problemen kunnen geven. Het lijkt erop dat het extra toedienen van melkzuurbacteriën bij allergische kinderen helpt om de voedselvertering te verbeteren en dus kunnen helpen allergische klachten te voorkomen. Deze bacteriën die we via het voedsel tot ons nemen, noemen we Probiotica.

Recent is er in onderzoek aangetoond dat bij moeders die in de laatste weken van hun zwangerschap Probiotica gebruiken en dit voortzetten na de bevalling (bij zowel kind als moeder), er 50% minder is op het ontwikkelen van eczeem bij het kind. Dit is een revolutionair onderzoek van de Universiteit van Turku (Finland). Hoe dit nou precies kan en of dit onderzoek ook herhaalbaar is, dat zijn vragen waarop men nu antwoord probeert te vinden.

Daarnaast is het zo dat een antibiotica kuur die een bacterie-infectie moet bestrijden, ook de goede bacteriën in de darmen aantast. Vandaar dat het geven van probiotica tijdens en na een antibioticakuur helpt de darmflora op peil te houden. In Italië is dit al heel gewoon en in Nederland zie je het langzaam aan ook wat vaker. Het is zeker het overwegen waard.

Waar vind je probiotica?

Probiotica komen van nature voor in verzuurde producten, zoals yoghurt, kwark en bijvoorbeeld ook zuurkool. Echter, door de toenemende industriële bereiding van de deze producten, bevatten niet alle verzuurde producten in deze tijd ook nog daadwerkelijk melkzuurbacteriën. Nu het duidelijk is dat deze melkzuurbacteriën een gunstige invloed hebben op de gezondheid, zijn sommige fabrikanten begonnen met het toevoegen van deze goede bacteriën. Producten die deze melkzuurbacteriën bevatten zijn bijvoorbeeld Vifit, Yakult, maar ook Biogarde. Ook sommige hypoallergene kindervoeding (Nutramigen 2) bevatten nu probiotica.

Probiotica zijn ook te koop als voedingssupplement, bijv. in poeders of capsules. Bijna altijd moet je de poeders in wat lauw water laten staan voor ze te gebruiken, zodat de bacterien het meest actief zijn. Let wel op: er is verschil in de werking van diverse probiotica. Een tijd terug heeft de consumentenbond aangetoond dat veel preparaten (die aangeven goede darmbacteriën te bevatten) niet bevatten wat ze beweren. Hier betrof het indertijd met name drogist-huismerken. Producten waarvan de aanwezigheid van goede darmbacteriën bewezen is, zijn o.a. Yakult en Vifit. Omdat beide producten veel suiker bevatten, zou het kunnen zijn dat de werking niet optimaal is. En: deze producten zijn natuurlijk niet geschikt voor kinderen met koemelkallergie. De voorkeur gaat dan uit naar een voedingssupplement. Merken die succesvol lijken te zijn Bonusan, Orthica, Ortholon en ABC Dophilus. Deze zijn verkrijgbaar bij de drogist, apotheek of reformwinkel (vaak te bestellen indien niet op voorraad). Het komt heel zelden voor dat iemand darmklachten krijgt door het gebruik van probiotica.

Met name voor kinderen die ook last hebben van hun maag/darm kanaal, kan het aan te raden zijn om een kuur Probiotica te volgen. Kwaad kan het niet, maar bespreek het altijd met je arts (er zijn geen contra-indicaties). Kies dan bij voorkeur een van de genoemde merken voedingssupplementen.

In een van de Scandinavische landen schijnt het standaard aan aanstaande moeders met verhoogde kans op kinderen met allergie, voorgeschreven te worden. Nederlandse moeders die zwanger zijn van kinderen met sterk verhoogde kans op allergie, zouden daarom kunnen overwegen om probiotica te gebruiken in hun laatste maanden van de zwangerschap. Overleg met je arts. (En: geen pinda eten en niet roken!).

Tot slot: welke stammen (bacterie) nu het meest effectief blijken, daar is men het nog niet over eens. Wel lijkt het er op dat het juist goed is om verschillende stammen te gebruiken, bijvoorbeeld door het afwisselen van merken (bij langdurig) gebruik.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *